รายงานประชาชน โดย ส.ว.พลเดช (ฉบับที่ 107) “สื่อ-สารสนเทศ เพื่อความมั่นคงของสังคม”

การสื่อสารมวลชนและเทคโนโลยีสารสนเทศเป็นเครื่องมือสำคัญของประเทศในการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารสู่ประชาชนทุกระดับในวงกว้าง  สร้างบรรทัดฐานและค่านิยมของสังคม

รายงานประชาชน โดย ส.ว.พลเดช (ฉบับที่ 107) “สื่อ-สารสนเทศ เพื่อความมั่นคงของสังคม”

ปัจจุบันสื่อสารมวลชนของประเทศไทยกำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงอย่างรุนแรง มีสถานการณ์และแนวโน้มที่สำคัญ อาทิ 

การเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีด้านการสื่อสารส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมสื่อโดยรวมที่ต้องแข่งขันและเพิ่มประสิทธิภาพให้สอดรับกับเทคโนโลยีดังกล่าว ทั้งในแง่คุณภาพ เนื้อหาสาระ ต้นทุนและรายได้จากการดำเนินการ  

การเปลี่ยนแปลงของผู้บริโภคสื่อกลายเป็นผู้ผลิตสื่อ สามารถเป็นทั้งผู้รับ ผู้คิด ผู้ผลิต และสื่อสารส่งต่อข้อมูลออกไป  การเปลี่ยนแปลงจริยธรรมในการทำหน้าที่ของสื่อ บางครั้งมีการนำเสนอข่าวสารที่อาจไม่เหมาะสม หรืออาจไม่ก่อให้เกิดประโยชน์ต่อสาธารณชน  รวมทั้งประเด็นความรู้เท่าทันสื่อของประชาชน ความสามารถในการแยกแยะคุณภาพของสื่อและข้อมูลข่าวสารที่เป็นโทษ

ในแผนปฏิรูปประเทศด้านสื่อสารมวลชน เทคโนโลยีสารสนเทศ  มีเป้าหมายผลสัมฤทธิ์ 2 ประการ คือ  1)สร้างดุลยภาพระหว่างเสรีภาพของการทำหน้าที่ของสื่อมวลชนบนความรับผิดชอบ กับ การกำกับที่มีความชอบธรรม และ การใช้พื้นที่ดิจิทัลเพื่อการสื่อสารอย่างมีจรรยาบรรณ  2) สื่อเป็นโรงเรียนของสังคมในการให้ความรู้แก่ประชาชน สร้างทักษะการรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศ ปลูกฝั่งวัฒนธรรมของชาติและทัศนคติที่ดี

ส่วนตัวชี้วัดเป้าหมาย เขาใช้คะแนนประเมินสถานภาพการรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศ (MIL – Media and Information Literacy)  จะมีการวัดทุก 2 ปี โดยใช้เครื่องมือประเมินของ UNESCO  เขาตั้งเป้าหมายปี 2565 ไว้ที่ระดับ 76% ขึ้นไป

สำหรับกิจกรรมโครงการปฏิรูปที่จะส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงสำคัญ (Big rock) มี 3 เรื่องและตัวชี้วัดเป้าหมายที่ประชาชนควรจับตา ดังนี้

1.พัฒนาระบบคลังข้อมูลข่าวสารเพื่อประชาสัมพันธ์เชิงรุกและจัดการเฟคนิวส์

– มีหน่วยงานเชี่ยวชาญเฉพาะรับผิดชอบพัฒนาระบบคลังข้อมูลข่าวสาร  ระบบ big data และ AI จัดการปัญหาเฟคนิวส์

– ทุกหน่วยงานรัฐมีระบบฐานข้อมูลถูกต้อง ทันสมัย ประชาชนเข้าถึงและเข้าใจง่าย

2.กำกับดูแลสื่อออนไลน์

–  บังคับใช้ พ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ.2560 และ สถิติผลงานด้านการจัดการปัญหาเฟคนิวส์ในรอบปี

– ผลักดัน(ร่าง)พ.ร.บ.ส่งเสริมจริยธรรมและมาตรฐานวิชาชีพสื่อมวลชน พ.ศ…

3.ยกระดับการรู้เท่าทันสื่อ

– สถิติการสำรวจรายการที่มีเนื้อหาสาระสร้างสรรค์มีประโยชน์

– รายงานผลการประเมินระดับความรู้เท่าทันสื่อของประชาชน

– หลักสูตรสื่อศึกษาได้รับการบรรจุในการศึกษาภาคบังคับและอุดมศึกษา

นายแพทย์พลเดช ปิ่นประทีปสมาชิกวุฒิสภา / 17 พฤศจิกายน 2564 .