อนุสิทธิ์จากการสัมภาษณ์แบบเจาะลึกและสนทนาแลกเปลี่ยนกันระหว่าง นายแพทย์พลเดช ปิ่นประทีป กับทีมวิจัยของมหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี ในหัวข้องานพัฒนาสังคมกับบทบาทองค์กรพัฒนาเอกชน (NGO)
เมื่อเจ้าหน้าที่อาวุโสของมูลนิธิฯ หลายท่าน มีโอกาสได้อ่านบันทึกจากการทอดเทปการสัมภาษณ์ที่เจ้าหน้าที่ส่งมาให้พิจารณากันในภายหลัง จึงเห็นร่วมกันว่าเป็นบันทึกเรื่องราวงานพัฒนาสังคม ในอดีตที่น่าจะเป็นประโยชน์ต่อการศึกษาค้นคว้า ทั้งประสบการณ์และบทเรียนรู้จากพัฒนาการในประวัติศาสตร์ของจริงที่ประมวลมาจากปากคำของผู้เกี่ยวข้องในเหตุการณ์ คล้ายบันทึกปากคำของชาวกรุงเก่าที่เราถือเป็นเอกสารแบบเรียนพื้นฐานของวิชาประวัติศาสตร์ชาติไทยมาตั้งแต่ชั้นประถมศึกษา
นอกจากนั้น ในเรื่องราวที่กล่าวถึง ยังประกอบไปด้วยสิ่งที่เป็นกรณีศึกษา บทเรียน องค์ความรู้ ประสบการณ์ และทักษะการทำงานของนักพัฒนา รวมถึงผู้ขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงสังคมกลุ่มหนึ่งจากยุคนั้น รวมทั้งวิธีคิด-วิธีการจัดการปัญหาเฉพาะหน้าในช่วงเวลาดังกล่าว
ในเมื่อหลายฝ่ายเล็งเห็นว่าสิ่งเหล่านี้น่าจะเป็นประโยชน์ต่อภาคีเครือข่ายนักพัฒนาและคนรุ่นหลัง ประธานมูลนิธิพัฒนาประชาสังคมจึงได้นำข้อมูลจากการสัมภาษณ์มาเป็นวัตถุดิบสำคัญในการเรียบเรียงขึ้นใหม่ ในลักษณะเป็นบทความกึ่งวิชาการ โดยสอดแทรกข้อมูลบางประการเพิ่มเติมเพื่อให้เกิดความสมบูรณ์ตามห้วงเวลาที่สอดคล้องกัน ทั้งนี้คุณหมอพลเดช ปิ่นประทีป เป็นผู้ร้อยเรียงเรื่องราวทั้งหมดด้วยตัวเอง ดังนั้นจึงหวังเป็นอย่างยิ่งว่าหนังสือเล่มนี้จะเป็นประโยชน์และวิทยาทานแก่ท่านผู้อ่านและผู้สนใจกันตามสมควร
“เส้นทางประชาสังคม” เป็นคำสำคัญที่เลือกนำมาใช้เป็นชื่อของหนังสือเล่มนี้ คนทั่วไปอาจไม่รู้จักหรือไม่เคยได้ยินคำเหล่านี้ก็ไม่ใช่เรื่องแปลกแต่ประการใด แต่ถ้าเป็นในแวดวงของนักพัฒนาสังคม นักเคลื่อนไหวรณรงค์ นักปฏิวัติ นักปฏิรูป นักการเมือง และฝ่ายความมั่นคง อย่างน้อยก็คงผ่านหูผ่านตาคำสำคัญเหล่านี้กันมาบ้าง เพราะในหนังสือเล่มนี้มีเรื่องราวที่น่าสนใจและรับรู้กันในกลุ่มคนผู้ทำงานดังกล่าวแทรกอยู่ไม่น้อย
อนึ่ง มูลนิธิพัฒนาประชาสังคมได้จัดพิมพ์และเผยแพร่หนังสือเล่มนี้ขึ้น เพื่อเสริมสร้างการมีส่วนร่วมในการบันทึกประวัติศาสตร์ด้านงานพัฒนาของภาคประชาชน โดยเฉพาะในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการทำงาน ปัญหาอุปสรรค และพัฒนาการในการจัดการตนเองขององค์กรและภาคีเครือข่าย
ด้วยจิตคารวะ
มูลนิธิพัฒนาประชาสังคม
31 ธันวาคม 2568
